Wanneer is een ontruimingsplan verplicht voor een gebouw?

Wat is een ontruimingsplan?

Een ontruimingsplan beschrijft wat er moet gebeuren wanneer een gebouw snel en veilig verlaten moet worden. Denk aan situaties zoals brand, een gaslek of een andere noodsituatie waarbij iedereen moet weten wat er moet gebeuren.

In een goed ontruimingsplan staat onder andere:

• Hoe een alarm wordt gegeven;
• Wie verantwoordelijk is voor de ontruiming;
• Welke vluchtroutes gebruikt moeten worden;
• Waar medewerkers en bezoekers zich verzamelen;
• Welke taken bedrijfshulpverleners (BHV) hebben.

Wanneer is een ontruimingsplan verplicht?

De vraag wanneer een ontruimingsplan verplicht is, hangt meestal samen met twee wettelijke kaders: de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit.

1. Vanuit de Arbowet

Volgens de Arbowet moet iedere werkgever zorgen voor een veilige werkomgeving. Dat betekent ook dat er maatregelen moeten zijn voor noodsituaties, zoals brand of evacuatie.

Wanneer medewerkers aanwezig zijn in een gebouw, moet een werkgever onder andere:

• Een ontruiming kunnen organiseren;
• Voldoende bedrijfshulpverleners (BHV) hebben;
• Medewerkers informeren over noodprocedures.

In veel situaties betekent dit dat een ontruimingsplan voor een bedrijf noodzakelijk is om aan deze verplichting te voldoen. Zonder duidelijke instructies is het namelijk moeilijk om een veilige en gecontroleerde ontruiming te organiseren.

2. Vanuit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)

Een ontruimingsplan is vrijwel altijd verplicht in gebouwen waar een brandmeldinstallatie met ontruimingsalarminstallatie aanwezig is.

Dit geldt bijvoorbeeld voor:

• Kantoorgebouwen;
• Zorginstellingen;
• Onderwijsgebouwen;
• Hotels;
• Winkels;
• Andere gebouwen met veel bezoekers.

De reden is dat zodra er een ontruimingsalarminstallatie afgaat, het duidelijk moet zijn hoe de ontruiming verloopt en wie welke taken heeft.

Wanneer moet een bedrijf zeker een ontruimingsplan hebben?

In de praktijk zien we dat een ontruimingsplan voor een bedrijf vrijwel altijd nodig is wanneer:

• Er meerdere medewerkers in het pand werken;
• Er bezoekers, klanten of patiënten aanwezig zijn;
• Het gebouw meerdere verdiepingen heeft;
• Er een brandmeld- of ontruimingsalarminstallatie aanwezig is;
• Het een gebouw met verhoogd risico betreft.

Ook verzekeraars of vergunningverleners kunnen eisen dat een organisatie een ontruimingsplan opstelt.

Hoe een adviseur helpt bij een ontruimingsplan

Een brandveiligheidsadviseur kijkt niet alleen naar de verplichting, maar vooral naar de praktische uitvoering. Zo kijkt een adviseur naar de praktische toepassing. Dat een plan op papier werkt, betekent niet altijd dat het in de praktijk werkt.

Een adviseur kan bijvoorbeeld helpen met het beoordelen of een ontruimingsplan verplicht is voor uw gebouw, het opstellen van een plan dat aansluit op wet- en regelgeving en het in kaart brengen van risico’s en vluchtroutes. Ook denkt een adviseur mee over het afstemmen van het plan op de BHV-organisatie en het begeleiden van ontruimingsoefeningen. Op deze manier ontstaat een plan dat niet alleen voldoet aan de regels, maar ook daadwerkelijk werkt wanneer het nodig is.